Lipoedeem

Wat is lipoedeem?

Mensen met lipoedeem zijn doorgaans vrouwen en vertonen een ongewone, disproportionele maar symmetrische opstapeling van vet voornamelijk in het onderlichaam. De opstapeling van vet vertoont een typisch patroon.

Hoewel lipoedeem bij ongeveer 10% van de vrouwen wereldwijd voorkomt, is het een vaak miskende medische aandoening van het vetweefsel.

Lipoedeem kan erfelijk zijn en mag niet verward worden met obesitas.

Er worden verschillende stadia van lipoedeem onderscheiden naargelang de ernst en duur van de aandoening. In gevorderde stadia van de aandoening treedt pijn, hardheid en zwelling op met een negatieve weerslag op de mobiliteit.

Zonder behandeling neemt het lipoedeem toe, zeker na hormonale triggers (puberteit, zwangerschap en menopauze) met als gevolg dat de vetopstapeling meer uitgesproken wordt. De opstapeling van vet en vocht onder de huid leidt tot zwelling en pijn en hardheid van het weefsel. In een eindstadium verhindert het opgestapelde vet een adequate lymfe-afvoer waardoor secundair lymfoedeem optreedt. Men spreekt dan van lipo-lymfoedeem.

Lipoedeem, zeker in vergevorderde stadia is erg invaliderend, zowel lichamelijk (beperkte mobiliteit) als emotioneel (laag zelfbeeld, schaamte). Waar bij patiënten met overgewicht, dieet en inspanning een gunstig effect hebben op het verlies aan vet is dat bij patiënten met lipoedeem minder duidelijk.

Helaas blijven mensen met lipoedeem vaak niet gediagnosticeerd waardoor ze vaak het etiket ‘obees’ opgeplakt krijgen. Hoewel lipoedeem niet genezen kan worden, kan de levenskwaliteit van patiënten met lipoedeem sterk verbeterd worden mits de juiste diagnose en behandeling.

 

Diagnose

Op basis van de anamnese en het klinisch onderzoek kan de diagnose van lipoedeem gemaakt worden.

Voor gecombineerde vormen of ter uitsluiting van andere aandoeningen, kunnen bijkomende onderzoeken nodig zijn.

 

Behandeling

 

Niet-heelkundige behandeling

Manuele lymfedrainage en compressie zijn aangewezen in bepaalde stadia en bepaalde vormen en kunnen de aandoening (tijdelijk) stabiliseren. Gewichtscontrole en voldoende lichaamsbeweging zijn aangewezen maar hebben vaak maar een matig effect. Naast gedreven kinesisten en bandagisten staat ook een diëtiste ter beschikking van de patiënt.

 

Heelkunde

Lymfe-sparende-liposuctie

Deze behandeling kan worden uitgevoerd bij uitgesproken en vergevorderd lipoedeem waarbij de opstapeling van vet, pijn of hinder veroorzaakt. Deze behandeling wordt dan ook enkel uitgevoerd met het oog op het verbeteren van de functionaliteit en niet de esthetiek. De lymfe-sparende-liposuctie brengt levenslange nazorg met zich mee.

Het Lymfecentrum hanteert een multi-disciplinaire benadering van lipoedeem.